İlçemizin Tarihi

 

İLÇENİN GENEL OLARAK TANITILMASI

 

 

a) Tarihi ve Coğrafi Yapısı

 

Milattan sonra 500 – 600 yılları arasında Bizanslıların egemenliği altında iken yerleşim merkezi olduğu sanılan ilçenin, Tunceli İlinin diğer İlçeleri ile birlikte Bizans, Arap, Moğol, Selçuklu, Akkoyunlu, Karakoyunlu ve Osmanlı hâkimiyeti altında bulunduğu bilinmektedir. Kızıl Kilise adıyla Hozat Mutasarrıflığına bağlı iken 1876 tarihinde İlçe yapılmış, 25 Aralık 1935 tarih ve 1885 sayılı Kanun ile Tunceli Vilayetinin kurulmasıyla birlikte 4 Ocak 1936 tarihi itibariyle Tunceli İline bağlanmıştır.

 

7 Şubat 1911 tarihinde zamanın Kaymakamı Balıkesirli Mehmet Vehbi BOLAT, padişahın yeni doğan torunu Nazım Efendinin adını yaşatmak maksadıyla hükümete çektiği bir telgraf ile İlçenin adının değiştirilmesi talebinde bulunmuş, bunun üzerine eski adı Kızıl Kilise olan İlçenin adı Nazımiye olarak değiştirilmiştir. İlçenin yakın tarihine ilişkin kronolojisi şöyledir;

 

KRONOLOJİSİ:

 

1876                     Nazımiye İlçesinin kuruluşu

1879                                 Dersimin Vilayet oluşu

1916                                 Dersimde ayaklanmalar ve kuzeyinin Ruslarca işgali

1922                                 Tunceli İlinin Dersim adıyla kısa süreli olarak İl oluşu

1936                                 1935 tarih ve 1885 sayılı Kanun ile Dersimin Tunceli adıyla İl yapılması

                                     ve İlçenin 4 Ocak 1936 tarihi itibariyle Tunceli İline bağlanması        

1937                                 Tunceli İlinin geçici olarak Elazığ İlinden yönetilmesi

1946                                 Tunceli İlinin teşkili

1947                                 İl merkezinin Kalan kasabasına taşınarak fiilen İl oluşu ve merkez İlçe ile

 Birlikte Nazimiye ve diğer İlçelerin merkezden yönetilmeye başlanması

 

                        Doğu Anadolu Yukarı Fırat bölümünde bulunan İlçe,38* - 46’  ve 39*  - 37’  kuzey enlemleri ile 38* - 49’   ve 40* - 26’ doğu boylamları arasında bulunmaktadır. Tunceli İlinin en küçük İlçesi olup, yüzölçümü 553 Km2’ dir.

 

            Kuzeyde, Cin Dağı, Meryem Dağı, Köplüce Mezrası, Serdini Mezrası, Hacı Elma Dağı, Sultan Tepe ve Barav Tepesi,

 

            Doğuda, Kılcan Mezrası, Balik Mahallesi, Kuzkonak Mahallesi, Bedir Dağı, Tahkin Tepe, Pohus Mahallesi, Yukarıçirik Mahallesi, Kürekli Mahallesi, Hasur Tepenin Batısı, Bayır Mahallesi ve Kırıktaş Tepe,

 

            Güneyde Peri Suyu, Çölek Mahallesi, Haluk Sırtları, Taht Tepe, Beltaşı Tepe, Rakadar Tepe, Alman Tepe ve Merge Mezrası,

 

            Batıda, Pülümür Çayı, Bilgili Mahallesi arasında kalmakta olup, Kuzeyde Pülümür İlçesi, Doğuda Bingöl ili Yayladere ilçesi, Güneydoğuda Elazığ ili Karakoçan ilçesi Güneyde, Mazgirt İlçesi ve Batıda Tunceli ili merkez ilçesi ile çevrilir.

 

Bölge Türkiye coğrafyasının doğuya doğru yükselen dağlık karakterinin başladığı yerlerdir. Bunun yanı sıra iç Anadolu’nun Doğu Anadolu ile bağlantısının sağlandığı güzergâh üzerindedir. İlçenin batı sınırında bulunan Tunceli-Erzincan kara yolu büyük önem taşımaktadır. Ayrıca doğu-batı hattında barajlar bölgesine yaklaşma eğilimindedir.

 

            Tunceli İl merkezi, Pülümür ve Karakoçan İlçeleri ile kara yolu bağlantısı bulunan İlçenin İl merkezine uzaklığı 37 Km. olup, deniz seviyesinden yüksekliği 1550 metredir. İlçenin dağlık oluşu sebebiyle sık ve derin vadiler ile yarıldığı görülür. Arazi 3. Jeolojik dönemde oluşmuştur. Belli başlı yükseltileri Düzgün Baba (2097 m.) Dağı, Hamik Baba (2133 m.) Dağı ve Bedir (2614 m.) Dağıdır.

 

            Başlıca akarsuları batıda Pülümür Çayı ve güneydoğusunda Karakoçan İlçesi ile sınır oluşturan Peri Çayıdır. Pülümür Çayı, Pülümür İlçesi yakınlarında bulunan Avcı dağlarının eteklerinden doğarak, Pülümür İlçe merkezinden geçtikten sonra Aşkirik, Dereova, Kutu Dere ve Çukur Deresi sularını da toplayarak İl merkezinde Munzur Çayı ile birleşir. Peri Çayı ise Bingöl İlinin kuzeyini kaplayan Şeytan Dağlarının Batı eteklerinden doğduktan sonra, çeşitli derelerin sularını da toplayarak Tunceli-Elazığ kara yolu üzerinde bulunan Seyitli Köprüsü yakınında Keban Baraj Gölüne dökülür ve  Tunceli - Elazığ ile Bingöl - Elazığ doğal sınırını oluşturur.
                                             

          Genel olarak yaz ayları sıcak ve kurak, kış ayları yağışlı olup, en az yağış yaz aylarında ve en çok yağış ise kış, ilkbahar ve sonbahar aylarında olmaktadır. Ortalama yağış miktarı metrekareye 500-600 mm. civarındadır. Arazinin % 40’ ı meşe ormanları ile kaplıdır.